گیاه چاودار
نام علمی : Secale montanum
گیاهی از خانواده گندمیان (Poaceae )است. بیشتر چاودارهای زراعی دیپلوئید بوده و انواع تتراپلوئید و دیپلوئید روزبلندشان نیز موجود می باشد. این گیاه دگرگشن بوده و مقاوم ترین غله نسبت به سرما است.
در فرهنگ لغت دهخدا از این گیاه این گونه نام برده شده است: «چودار. چودر. ویبگ. گیاهی هرزه که در غله زار میروید و دانه آن چون گندم لاغر و کشیده است. قسمی گندم وحشی. نوعی از حبوبات که در میان گندم و جو پیدا آید. و رجوع به چودار شود.» و نیز در لغت نامه دکتر معین اینگونه یاد شده است: « گیاهی از نوع غلات که ارتفاعش تا دو متر هم می رسد.خوشه های دراز و برگ های پهن دارد. بیشتر در زمین های خشک و آهکی می روید، دانه هایش برای تهیه آرد و نان به کار می رود.»
خصوصیات گیاهی:
چاودار گیاهی است بسیار خودعقیم و بنابراین دگرگشن. اغلب چاودارهای زراعی دیپلوئید هستند N2 =14 و زراعت چاودارهای تتراپلوئید نیز در سطح محدودی در اروپا متداول است. چاودار زراعی یک گیاه یکساله دیپلوئید روزبلند می باشد.
سنبله
دارای سنبله دراز مرکب از سنبلک هاست (بلندتر و باریکتر از گندم) و روی هر سنبله فرعی ۳ گل وجود دارد.
ریشه
سیستم ریشه ای چاودار بسیار انبوه و گسترده تر از گندم می باشد و به همین جهت از آب بهتر استفاده می کند.
ریشک: ریشک دراز نازک برسی گرد و زبر است.
ظاهر چاودار: چاودار از نظر شکل مابین گندم و یولاف است.رنگ کدر خاک آلود دارد.فاقد پوسته (هال) می باشد.
سازگاری:
چاودار مقاومترین غله به سرماست و با شرایط آب و هوایی نامساعد و خاک های فقیر غیرحاصلخیز و شنی سازگاری نشان می دهد.
حرارت: حداقل دما برای جوانه زنی چاودار ۳ تا ۵ درجه سانتیگراد است.
نیازهای غذایی:ازت آمونیاکی مطلوب ترین فرم ازت جهت چاودار است.